De magie van de lievelingsknuffel: heeft je kind hier behoefte aan?

Een teddybeer, knuffelkonijn of tutteldoekje: de lievelingsknuffel is er in alle vormen en maten. De band tussen je kind en zijn of haar lievelingsknuffel kan erg sterk zijn. Op onze kinderopvang zien wij alle soorten en maten voorbijkomen. Tijd om je er als ouder in te verdiepen: welke rol spelen knuffels in het leven van je kind?

Hoe ging dat vroeger toen jij opgroeide? Ging jouw lievelingsknuffel overal mee naartoe? Sliep je alleen lekker als ‘knuf’ binnen handbereik was? Je bent zeker niet de enige! Grote kans dat je nu ook bij je kind(eren) ziet dat ze zich hechten aan een knuffelbeest. En dat die knuffel ook OVERAL mee naartoe moet 😉. 

 

“Welke rol spelen knuffels in het leven van een kind?”

Lievelingsknuffel Boek

 

Uit onderzoek blijkt dat 60 procent van de kinderen in Europa een knuffel heeft. En ja, er is serieus wetenschappelijk onderzoek gedaan naar die knuffels 😊. Want knuffels bieden jonge kinderen veel steun in hun kinderjaren. Psychologen en pedagogen zijn het erover  eens: een knuffel geeft een kind meer zekerheid, biedt troost en helpt bij de ontwikkeling van zelfstandigheid.

 

Knuffel bij emotionele ontwikkeling

‘Transitionele objecten’. Zo noemde de Britse kinderarts D. W. Winnicot knuffels in zijn onderzoeken. Hij stelde terecht vast dat knuffels kinderen helpen bij het opgroeien – de transitie of verandering – van een baby naar een kind. Wanneer een baby een half jaar oud is, beseft het namelijk dat mama of papa er niet altijd is. Helemaal in onze samenleving, waar een baby niet altijd meer maandenlang bij ouders op de slaapkamer slaapt en waar veel kinderen vanaf 3 maanden naar het kinderdagverblijf gaan. Daarom kan een band ontstaan met het knuffeltje dat in de wieg ligt. De knuffel biedt troost en zachtheid. Zijn aanwezigheid vertelt je kind dat alles wel goed komt. En het leert je kind om zichzelf gerust te stellen. Een lievelingsknuffel kan dus een hele belangrijke rol spelen in deze emotionele ontwikkeling. Als ouder merk je dat ook: je kleine slaapt bijvoorbeeld makkelijker in als de knuffel bij hem ligt.

Verbeelding

Het hebben van een lievelingsknuffel duidt bovendien op groei in creativiteit en verbeelding. Want behalve dat je opgroeiende kind het knuffelbeest als een veilige baken ziet, speelt de knuffel vaak ook de hoofdrol in fantasierijke gesprekken en avonturen. Zo transformeert die lieve teddybeer zomaar in een brullende leeuw waarmee jouw kleine achter denkbeeldige boeven aanjaagt. En zit diezelfde beer een kwartiertje later braaf melk te drinken op een stoeltje. In de fantasie van je kind is alles mogelijk!

“Het hebben van een lievelingsknuffel duidt bovendien op groei in creativiteit en verbeelding”

 

Doei lievelingsknuffel

De lievelingsknuffel van je kind hoeft niet altijd een knuffelbeest te zijn. Het kan ook een zakdoek zijn, een fles, een pop, een speen of een handeling zoals spelen met een lokje haar of een plooi in een dekentje. Je kind bepaalt helemaal zelf waar hij troost uit haalt. Wat dat betreft zijn er geen regels.

Zo’n veertig procent van de kinderen heeft geen lievelingsknuffel of dekentje. Daar hebben ze geen behoefte aan en dat is ook helemaal niets om je zorgen over te maken. Bij de kinderen die wel die sterke hechting hebben, zie je na een paar jaar de behoefte naar de knuffel langzaam afnemen. Volgens kinderpsychiater en psychoanalist Marian Tolpin is dat omdat kinderen door een knuffel leren zichzelf te troosten. Vanaf dat kinderen een jaar of zes zijn, kunnen ze steeds beter zichzelf troosten en daar hebben ze steeds minder de lievelingsknuffel voor nodig. Daarom zijn er ook maar weinig volwassenen die met een knuffel slapen. 

“ De hechting met een lievelingsknuffel neemt na een aantal jaren vaak vanzelf af”

Misverstanden over knuffels en kinderen

  • Een kind dat een knuffel nodig heeft, vindt niet voldoende houvast of troost bij de ouders;
  • De band tussen kinderen met een knuffel en hun ouders is minder goed;
  • Kinderen met een knuffel zijn angstiger dan kinderen die geen knuffel nodig hebben.

Alledrie niet waar.

Vindt een kind dat een knuffel nodig heeft onvoldoende houvast of troost bij de ouders? Nee, dat is niet zo. Wel is het zo dat kinderen die bij de ouders in een ruimte slapen, minder vaak knuffels hebben. Maar de band tussen kinderen en hun ouders is bij beide groepen – met en zonder knuffel – net zo warm en veilig. Ook is onderzocht of kinderen met een knuffel angstiger zijn dan kinderen zonder, maar daar zijn geen verschillen in gevonden.

Nog wat tips voor omgaan met de lievelingsknuffel

  • Geniet ervan als je kind een lievelingsknuffel heeft. Knuffel kan namelijk heel goed helpen in spannende tijden: voor het eerst naar school, naar verjaardagen en op vakanties. Het geeft het kind dan net dat stukje meer vertrouwen en een veilig gevoel. En dat is voor jullie allebei fijn toch?
  • Als ouder kun je wel regels opstellen: knuffel gaat niet mee de zandbak in, want dan wordt ‘ie vies. Of: knuffel blijft thuis wachten. Dat is in het begin misschien moeilijk voor je kleine, maar door consistent te zijn, went het snel. Bovendien helpt het ook weer een stukje zelfstandigheid te vinden.
  • Af en toe wassen moet kunnen: knuffel moet toch ook een keer in bad? Samen met je kind kun je er een heel ritueel van maken. Een reserve-exemplaar kan op zo’n moment ook uitkomst bieden: een (stiekeme) wisseltruc is dan zo gepiept 😉.
  • Wees niet te streng met de regels in spannende tijden. Wanneer je kind spanning voelt, kan het terugvallen naar jonger gedrag en sterk leunen op de lievelingsknuffel. In dat geval mag je als ouder best wat soepeler met de regels omgaan. Maar zeg er wel duidelijk bij dat het tijdelijk is: ‘Na het weekend blijft knuf weer thuis.’

Heeft jouw kleine ook een lievelingsknuffel? Laat het ons weten!

Deze blog is geüpdatet in juli 2020. 

Noortje van Monkey Donky

Noortje van Monkey Donky

Laat een reactie achter

Ingrid Weijens

Over het Monkey Donky Blog
Op onze blog verschijnen regelmatig interessante en leuke artikelen over alles wat met kinderen, opvoeding, gezondheid en ouders te maken heeft.
Lees je mee?