De digitale generatie: baby’s achter de tablet

Steeds jongere kinderen brengen meer tijd door achter een beeldscherm. Soms al van baby af aan. Er zijn onderzoekers die waarschuwen dat dit mediagebruik een slechte invloed heeft op de ontwikkeling van jonge kinderen. Wat moet jij als ouder weten?

“Overmatig tv kijken kan leiden tot passiviteit, taalachterstand, slaapproblemen en concentratiestoornissen bij kinderen.”

In de Verenigde Staten zijn richtlijnen gepubliceerd voor mediagebruik bij jonge kinderen. In 2011 kwam daar een onderzoeksrapport uit van de Amerikaanse Vereniging van Kinderartsen (AAP). De kinderartsen drukten ouders op het hart ‘om kinderen onder de twee jaar niet bloot te stellen aan televisie, spelcomputers en internet.’ Ook de Franse overheid neemt geen halve maatregelen en verbiedt televisieprogramma’s voor nul- tot driejarigen. Zoals de Franse Audiovisuele Raad verklaart: ‘overmatig tv kijken kan leiden tot passiviteit, taalachterstand, slaapproblemen en concentratiestoornissen bij kinderen.’ Maar niet iedereen gelooft dat.

Wat is het risico van een beeldscherm?

In de eerste twee levensjaren van een kind worden de hersenen wel drie keer zo groot. Bij die groei zijn prikkels van de omgeving heel belangrijk. Door tegen een kind te praten bijvoorbeeld, leert het welke klanken belangrijk zijn. Die klanken doet een kind na. Hierdoor worden de verbindingen in het taalcentrum in de hersenen sterker. Verbindingen die niet veel gestimuleerd worden, worden zwakker of verdwijnen.

Kinderen worden slimmer in een omgeving die hen stimuleert. Maar teveel stimulatie is ook niet goed. En dat maakt media zo controversieel onder wetenschappers: de prikkels zijn vaak veel heftiger, sneller, harder, beangstigender. Bovendien kan een educatieve waarde van televisie en computerspellen niet aangetoond worden. Toch oefent het beeldscherm een enorme aantrekkingskracht uit op kinderen.

“Een halfuurtje je peuter voor de tv zetten om rustig te kunnen koken, moet toch kunnen?”

Richtlijnen voor mediagebruik kinderen: betutteling of juist goed?

In Nederland spreken verenigingen van kinderartsen, centra voor jeugd en gezin en de overheid zich niet officieel uit over de verantwoorde beeldschermtijd voor kinderen. In verschillende blogs en fora verbazen Nederlandse ouders zich wel over deze ‘betutteling’.  Een half uurtje je peuter voor de tv zetten om rustig te kunnen koken, moet toch kunnen? Het lijkt erop dat de opvatting in Nederland is dat Nederlandse ouders zelf ook wel snappen dat het niet gezond is om een jong kind urenlang voor een scherm te zetten. Daar is geen richtlijn voor nodig.

Wat zegt de hoogleraar?

Hoogleraar Mediaopvoeding Peter Nikken beaamt dat kinderen die veel tv-kijken vaker problemen hebben met gewicht, gedrag en taalontwikkeling. Maar: ‘Het is alleen niet gezegd dat dat ook door het mediagebruik zélf wordt veroorzaakt.’

Er zijn namelijk meer factoren die volgens de hoogleraar van invloed zijn. Misschien zijn dezelfde ouders die hun kind veel televisie laten kijken, ook makkelijker met het geven van snacks en frisdrank. Of hebben de kinderen al symptomen van autisme of adhd en zetten ouders hen daarom eerder achter een televisie of computer.

Rol van de ouders

In Nederland zijn we er dus nog niet helemaal over uit of mediagebruik per se slecht is voor kinderen. De rol die de ouders spelen in het mediagebruik van hun kind, is echter wel erg belangrijk. Zij bepalen immers waar een kind naar kijkt en hoe lang. Daarin hebben de ouders een voorbeeldfunctie – ook waar het gaat om desmartphone.

Enkele tips:

  • Bekijk media altijd samen met je peuter. Dat is gezelliger en leerzaam, een kind observeert namelijk nauwlettend hoe een ouder reageert op bepaalde scenes en leert basisemoties als blijdschap en angst daardoor ook beter te begrijpen.
  • In plaats van je kind voor een scherm te zetten, kun je hem of haar ook betrekken bij wat je doet. Bijvoorbeeld het koken. Vertel waar je mee bezig bent, geef je kind een lepel of theedoek om mee te spelen.
  • Is je kind vier jaar, dan is het ook leuk om samen educatieve spelletjes te spelen. Er zijn er veel voor tablet en smartphone.
  • Is je kindje wakker en speelt het? Laat zelf de televisie dan uit. De vele prikkels van beeld en geluid leiden kinderen af en remmen fantasie en creativiteit.

Lees ook het artikel Kind en media: hoe pak je het aan?

Reageer: welke regels gelden er bij jou thuis voor televisie, smartphone en computer?

Herman Noordstrand

Herman Noordstrand

Laat een reactie achter

Ingrid Weijens

Over het Monkey Donky Blog
Op onze blog verschijnen regelmatig interessante en leuke artikelen over alles wat met kinderen, opvoeding, gezondheid en ouders te maken heeft.
Lees je mee?